🎲 Oyunlar · 4. oyun · halk anlatısına dayanır
Lokman'ın Kâğıtları
Anlatıya göre Lokman Hekim ölüme çare bulmuştu. Kunç Köprü'nün üzerinde elindeki kâğıtların yarısından fazlası dökülür; derleyenin özetine göre ölümün sırrının yazılı olduğu o kâğıtlar Yeşilırmak'a gider.
Bu oyunda her kâğıtta eski Amasya'dan bir fotoğraf var. Sen kaçını suya düşmeden yakalayabilirsin?
Kâğıtlar düşüyor
Ellerini parmağınla sürükleyerek ya da ok tuşlarıyla hareket ettir. Kâğıtlar suya değmeden yakala. Otuz saniyen var. Her kâğıtta eski Amasya'dan bir fotoğraf var.
Bu bir eğlence oyunudur, belge değildir. Anlatının kendisi Tuğrul Balaban'ın derlemesinde kayıtlıdır ve kaynak kişisi bellidir. Oyunda hiçbir dinî şahsiyet canlandırılmamıştır — ekranda yalnızca düşen kâğıtlar vardır. Anlatının tamamı, olduğu gibi ve kaynağıyla, Kunç Köprü sayfasında duruyor. Kâğıtlardaki eski fotoğraflar Sıtkı Karadağ Arşivi'nin “Eski Amasya” derlemesindendir; yer ve tarih bilgileri arşivdeki kayıtlara dayanır, ayrıca doğrulanmamıştır.
Kutlamanın konuğu
İbibik: tarağıyla uçan kız
Kapıkaya'da anlatılan bir efsaneye göre bir genç kızla bir oğlan birbirini sever, ama annesi kızı yaşlı bir adamla evlendirmek ister. Kız gelinliğe girmeden aynaya bakıp saçını tararken “Allah'ım, beni ya taş et ya kuş et” der. Tarağı başında kalır, kuş olup uçar gider. Kâğıtların yüzde 70'ini kurtarırsan ibibik senin için tepeliğini açar.
- AdıDerlemede bu anlatının adı “İbibik Kuşu (Taraklı Kuş)”tur: kuşun başındaki tepelik, kızın tarağıdır.
- Kim anlattı?Hanife Çağlayan (d. 1958); büyüklerinden duymuş.
- Bir başka varyantKayabaşı'nda anlatılan varyantta saçını tararken kayınpederine görünen gelin aynı duayla, tarağıyla birlikte kuş olur.
Bu bir halk anlatısıdır, belge değildir. Kız gösterilmez; yalnız kuş. İbibik yapay zekâyla (Google Gemini) üretilmiş bir canlandırmadır. Kaynak: Tuğrul Balaban, Amasya Efsane, Menkabe ve Memoratları (Amasya: Amasya Valiliği, 2014), 533-534.
Anlatı ne diyor?
Lokman Hekim, Şahmeran'dan aldığı bilgiyle kalp gözü açılmış bir hekimdir; gittiği her yerde çiçekler dile gelir, hangi derde deva olduklarını ona söylerdi. Sonunda ölümün ilacını buldu.
Derlemeye göre karşılaşma köprünün üzerinde geçer. Elindeki kâğıtların yarısından fazlası dökülür ve geriye yalnızca bir kâğıt kalır.
Derlemede iki varyant kayıtlı; ikisinde de karşılaşma Kunç Köprü'de geçer ve ölümsüzlüğün sırrı Yeşilırmak'a düşer. Yukarıdaki birinci varyantın kaynak kişisi Hamdi Keklikçi (d. 1946, Amasya), ikincisininki Varol Bulut (d. 1990, Amasya-Merkez).