Adım Adım Amasya

Su ve Şifa Rotası · 8. durak

Kunç Köprü

Selçuklu kesme taşı, üç büyük ayak. Ve Amasya'nın en bilinen anlatısının tam olarak geçtiği yer.

Selçuklu dönemi Kesme taş Şamlar Mahallesi
Kunç (Kuş) Köprü
Kunç Köprü. Hüseyin Menç Arşivi (Kültürel Miras Boyutuyla Amasya, Fotoğraf-27).

📜 Belgeler ne diyor?

Bayezid Paşa ve Şamlar mahallelerini birbirine bağlayan köprü, Şamlılar Mahallesi'nin önünde ve Kumacık Hamamı'nın karşısındadır.

Selçuklu mimarisinin tipik özelliklerini taşıyan, tamamen kesme taştan inşa edilmiş bir yapıdır. Mimari açıdan üç büyük ayak üzerine oturan geniş kemer açıklıklarıyla dikkat çeker. Halk arasında “Kuş Köprü” olarak da bilinir.1

1938'de onarım gördü ve tabanı parke taşlarla kaplandı.1 Yani bugün üzerinde yürüdüğün zemin, köprünün özgün zemini değil.

🗣️ Halk ne anlatır?

Anlatıya göre Lokman Hekim ölüme çare bulmuştu. Şahmeran'dan aldığı bilgiyle kalp gözü açılmış; gittiği her yerde çiçekler dile gelip hangi derde deva olduklarını ona söylüyordu. Sonunda ölümün ilacını buldu.

“Ölüme çare bulunca Cebrail aleyhisselam geliyo. ‘Ya Lokman!' diyo, ‘Elindekilere bakayım.' ‘Yok, baktırmam.' diyor, ‘ölüme çare buldum.' diyor. Bulduydun, bulamadıydın diye bunlar kapışıyorlar. Köprüdeymişler.

Lokman Hekim Cebrail aleyhisselamla çıkışabilir mi? Nasıl vurunca elindekilerin yarısından fazlası dökülüyo. Sadece bir kâğıt kalıyo.

Cebrail aleyhisselam Cenab-ı Allahü Teâlâ'nın yanına gidiyor. ‘Lokman'a ellemeyin' diyor. ‘O çok büyük bir evliya, mübarek.' diyor.”

Tuğrul Balaban'ın derlemesinden, anlatıldığı gibi. Kaynak kişi: Varol Bulut (1990), Amasya-Merkez.2

Bu bölüm halk anlatısıdır, belge değildir. Derlemede iki varyant kayıtlıdır; ikisinde de karşılaşma Künç Köprü'de geçer ve ölümsüzlüğün sırrı Yeşilırmak'a düşer.2

Köprünün ayaklarına bak

Anlatının ikinci varyantı şöyle bitiyor:

“Künç Köprü'nün ayaklarında biten otlar bu ölümsüzlük ilacı sebebiyle yaz kış yemyeşil kalmaktadır.”2

Şimdi eğil ve bak. Otlar orada mı? Hangi mevsimdesin? Anlatı sana bir şey gösteriyor — bakıp bakmamak sende.

Köprüyü kim yaptırdı?

Kaynaklarda farklı rivayetler var. Bu sayfada taraf tutulmuyor.1, 3

Hüseyin Hüsameddin

Köprüyü Selçuklu Sultanı II. Mesud'un kızı Hundi Hatun yaptırmıştır. Adı da zamanla ondan dönüşmüştür.3

Başka bir görüş

Köprü Yörgüç Paşa tarafından onarılmış ya da Bayezid Paşa tarafından Ayvasıl Manastırı'nın taşları kullanılarak yaptırılmıştır.3

Hüseyin Hüsameddin'e göre adın dönüşümü şöyle:1, 3

Hundi→ Kundi→ Kunç

Oradayken şunlara bak

Künye

Dönem
Selçuklu
Yaptıran
Tartışmalı — yukarıya bakın1, 3
Diğer adı
Kuş Köprü1
Yapı
Tamamen kesme taş; üç büyük ayak, geniş kemer açıklıkları1
Onarım
1938 — taban parke taşla kaplandı1
Konum
40.657934, 35.835408 — OpenStreetMap'ten doğrulandı
Kitapta
Kültürel Miras Boyutuyla Amasya, s. 59

📍 Haritada aç

Kaynaklar

Bu sayfadaki her olgusal bilgi aşağıdaki kaynaklardan birine dayanır.

  1. Fuat Er, XV. ve XVI. Yüzyılda Amasya (Elazığ: Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2009), 39-40.
  2. Tuğrul Balaban, Amasya Efsane, Menkabe ve Memoratları (Amasya: Amasya Valiliği, 2014), 555-557. — “Lokman Hekim (I)” ve “Lokman Hekim (II)”. İkinci varyantın kaynak kişisi Varol Bulut (1990), Amasya-Merkez.
  3. Abdizade Hüseyin Hüsameddin Yasar, Amasya Tarihi, 4 Cilt (Ankara: Amasya Belediyesi Kültür Yayınları, 1986), 104.